Rekenmachine-kluisapps, uitgelegd

In de App Store zijn verrassend veel „rekenmachines” niet echt rekenmachines. Het zijn fotokluizen in vermomming. Het idee is slim: niemand kijkt twee keer naar een rekenmachine. Maar het loont om precies te begrijpen wat de vermomming wel en niet doet voordat je er iets gevoeligs aan toevertrouwt.

Hoe een rekenmachinevermomming werkt

Een rekenmachinekluis is een fotokluis-app die is ontworpen om eruit te zien en zich te gedragen als een standaardrekenmachine. Het symbool lijkt op een rekenmachine, de naam op het beginscherm is meestal iets als „Rekenmachine”, en eenmaal geopend maakt hij echte sommen. De kluis verschijnt pas als je een geheime code invoert, meestal een getal gevolgd door een specifieke toets zoals = of %.

Sommige varianten gaan verder: een nepgeschiedenis van „recente berekeningen”, een lokcode die een onschuldige galerij opent, of een optie om de app te laten crashen of sluiten bij een verkeerde code. De functies verschillen sterk per ontwikkelaar.

Vermomming is geen versleuteling

Hier worden twee verschillende vragen beantwoord:

• Vermomming beantwoordt: „Merkt iemand dat er een kluis op deze telefoon staat?”
• Versleuteling beantwoordt: „Als iemand bij de bestanden komt, kan die ze dan lezen?”

Versleuteling is het proces waarbij gegevens zo worden versleuteld dat ze alleen met de juiste sleutel te lezen zijn. Een rekenmachinevermomming doet niets voor die vraag. De bestanden kunnen goed versleuteld zijn, of het kunnen gewone afbeeldingsbestanden zijn in de opslag van de app achter een codescherm. Aan de rekenmachine zie je dat niet. Zoek naar een duidelijke uitleg over hoe bestanden worden bewaard en hoe de sleutel samenhangt met je code; onze veiligheidschecklist voor kluizen legt uit waar je op let.

Het omgekeerde geldt ook: een kluis kan sterke versleuteling hebben en helemaal geen vermomming.

Waar iOS de echte app verraadt

iOS is niet ontworpen om de identiteit van een app geheim te houden, dus een vermomde app laat op verschillende plekken sporen na. Wie weet waar te kijken, vindt ze:

Waar	Wat het kan verraden
Spotlight en zoeken in de appbibliotheek	Zoeken op de echte naam van de app, of bladeren door de categorieën in de appbibliotheek, kan hem tonen
Instellingen › Algemeen › iPhone-opslag	Een „rekenmachine” die gigabytes aan ruimte gebruikt
Schermtijd	Hoeveel tijd je in je „rekenmachine” doorbrengt
Aankoopgeschiedenis in de App Store	De echte App Store-naam en vermelding van de app
Het symbool ingedrukt houden	Opties zoals de app delen, wat naar de App Store-pagina kan leiden
Twee rekenmachines	Apples eigen Rekenmachine staat nog op de telefoon, tenzij je hem hebt verwijderd

Het opslagspoor is vooral lastig te vermijden: foto's en video's nemen ruimte in, en iOS toont de grootte van elke app eerlijk. Is iemand actief achterdochtig, dan helpt een vermomming vaak minder dan mensen verwachten.

Wanneer vermomming toch kan helpen

Dat maakt rekenmachinekluizen niet nutteloos. Een vermomming heeft in een paar situaties echte waarde:

• Toevallige blikken. Een kind, vriend of collega die naar je beginscherm kijkt, gaat een rekenmachine waarschijnlijk niet onderzoeken.
• Vragen vermijden. Sommige mensen willen gewoon niet uitleggen waarom ze een „kluis”-app hebben.
• Gedeelde apparaten waarop niemand ergens naar zoekt.

Zoekt iemand gericht, of zou iemand je onder druk kunnen zetten om apps te openen, dan is vermomming een dunne laag. In die situatie houden twee andere ideeën meestal beter stand.

De app verbergen met iOS zelf

In iOS 18 en later kun je de meeste apps ingedrukt houden en kiezen om Face ID te vereisen, of de app te verbergen. Verborgen apps gaan naar een map Verborgen onder aan de appbibliotheek, die vergrendeld is met Face ID, Touch ID of je toegangscode, en ze verschijnen niet meer in Spotlight. Dit is een systeemfunctie die met elke app werkt, niet alleen met kluizen. Dezelfde kanttekening als bij het album Verborgen geldt: wie je toegangscode kent, kan de map openen.

Plausibele ontkenning in plaats van vermomming

Plausibele ontkenning is het idee dat, zelfs als iemand de app ziet of je dwingt hem te openen, niets bewijst dat er meer te vinden is. Een lokkluis is een vorm daarvan: een tweede code opent een onschuldige ruimte. Een sterkere vorm is een ontwerp waarin elke code iets opent en de app nooit bevestigt hoeveel ruimtes er zijn. We leggen beide uit in wat is een lokkluis? en plausibele ontkenning uitgelegd.

Vragen om te stellen voordat je een rekenmachinekluis kiest

1. Legt de ontwikkelaar uit hoe de bestanden worden versleuteld, niet alleen verborgen?
2. Wat staat er op het privacylabel in de App Store? Veel rekenmachinekluizen draaien op advertenties, wat meestal tracking-SDK's betekent.
3. Is er een account of cloudupload, en is die optioneel?
4. Hoe krijg je weer toegang als je de code vergeet?
5. Kopieert importeren de foto, waardoor het origineel in je bibliotheek blijft?

Dat laatste punt overvalt mensen bij elk soort kluis. Het origineel blijft in Foto's en in Recent verwijderd tot je het verwijdert; zie originelen verwijderen na het importeren.

Hoe Velcrypt dit aanpakt

Velcrypt doet zich niet voor als iets anders. Er is geen rekenmachinevermomming en geen alternatief symbool. In plaats daarvan richt de app zich op wat er gebeurt zodra hij open is. Elke kluis opent met een eigen patroon dat je op een raster van 5×5 tekent, en elk patroon dat de app nog niet kent, opent gewoon een lege kluis, zonder foutmelding en zonder iets wat bewijst dat er andere kluizen bestaan (verborgen kluizen). Bestanden worden versleuteld met AES-256-GCM, met sleutels die van het patroon zijn afgeleid (versleuteling), en alles blijft op het apparaat.

De keerzijde is dat de app zichtbaar is op je beginscherm, tenzij je de functie van iOS gebruikt om apps te verbergen. En in de eerste versie krijgt kluisinhoud nergens een back-up, dus een verloren telefoon of vergeten patroon betekent verloren inhoud. Voor een directe vergelijking, zie Velcrypt vs rekenmachine-kluisapps.